Айтылуу Шамен карыянын уулу Балбак Кочкор конушуна болуштука шайланат. Көзүн май басып көктү тиктейт, көпкөлөң тартып жигит күтөт, атасынын нуска сөздөрү кулагынан кайып кетет.
Бир жолу топко чакырылган Балбак болуш өзү ак боз ат менен, жигиттери чумкара ат минишип, шаңдуу Бишкекке кирип келатышып, бир кеңсенин астынан Шабдан баатырдын аты байланып турганын көрүшөт. Балбак жигиттерине буйрук берет: "Азыр Шабдан баатыр кеңседен чыкса, бирибиз да учурашпайбыз".
Аңгыча Шабдан баатыр кеңседен чыгып, келе жаткан Балбак болушту жигиттери менен көрөт, бирок баарысы көрмөксөн болуп өтүп кетишет. Шабдан баатыр Балбак болуштун жоругуна таңыркап, башын чайкап кала берет.
Эртеси эртең менен Шабдан баатыр Балбак болуштун жигиттери менен түнөгөн үйгө келип, Балбакка биринчи салам айтып: "Шамен аксакалдын эсендигин сурайын дедим эле. Эми баатырлар эс ала бергиле" - деп кетип калат.
Балбак болуш огобетер өөдөсүнөт.Жигиттери да:"Болуш кечээ Шабдан баатырды көзгө илбей, тоготпой, учурашпай өтүп кетти эле, бүгүн минтип өзү атайын колкуушуруп болушубузга саламдашып жатат" - деп өрөпкүшөт.
Топ башталып, Шабдан баатыр өзү башкарат, аягында элге жарыя айтат:
- Мен Ташкентке бир айга баратам, мени менен Кочкор болушу - Балбак кошо барат.
Өзүбек бектери Шабдан баатырды чоң шаан - шөкөт менен тосуп, агыл - төгүл урмат - сый көрсөтүшөт. Шабдан баатырды Өзүбек элинин каймактары жакшы таанышат экен, а Балбак болушту, " Бул ким болот" - деп жан киши сурабайт. Кайта кетип жатышканда өзүбек элинин бектери бир куржун алтын тартуулашып, жасалгалуу чүмбөт араба менен Токмокко чейин жеткирип келишет.
Жуп түшөөрдө Балбай болуш баягы бир куржун алтын жөнүндө Шабдан баатырга айтып, кимге тапшырарын сурайт.
- Бул куржунду экөөбүзгө беришпедиби, мен олжо бөлүшкөн киши эмесмин. Куржун ичиндеги оокаты менен сеники болсун! Шамен аксакалга менден салам айт! Өзүң эл - журтуңа жакшы бар!, - деп Шабдан баатыр арабадан түшүп кетет.
Балбактын келгенин угуп Шамен карыя уулун үйүнө чакыртып суроо салат:
- Шабдан баатыр сени Ташкентке эмне үчүн ээрчитип барды, билесиңби?
- Жок, билбейм.., - деди уулу.
- Сен билбесең анда мен билем. "Менин кыргыз эл ичиндеги тоодой, таштай кадырымды бул итим билбейт экен. Кыргызды кой, бөтөн эл арасындагы шоорат - даңкымды, баа - баркымды итим өз көзү менен көрсүн! Көзүн ачып жүрсүн!, - дегени эмеспи Шабдан баатырдын, - дейт Шамен карыя.
Баласы ойлонуп калат, анан баягы бир куржун алтынын атасынын алдына көңтөрүп салат. Шамен карыя кубанмак тургай чоочуп кетет да, үшкүрүп уулуна айтат:
- Адам алтын таппай, азап - тозок табат. Эй, Балбак башы жогум ! "Сени көптүргөн көрдүнүйөбү? Сага адамгерчилик эмес, көрдүнүйө эле керек болсо, мынакей ал!" - деген турбайбы, Шабдан баатыр. Береги соо алтын эмес! Ыза менен кектин алтыны! Ай, ушу алтыныңдын акыры кандай болоор экен? - деп кабагын бүркөп, этек - жеңин кагынып туруп кетет.
Бир куржун алтынын көрсөтүп, атасын кубантам деп ойлогон Балбак болуш: "Ай, атам карып, алжып калган турбайбы" - дейт.
Беш айдан соң, Балбак болуш баягы бир куржун алтынын ууруга алдырат. Кыламык жааган кар менен үйүнөн чыккан үч аттын изин кууп Мураталы баатырдын айлына келет. Балбак Мураталы акесине уурунун изи анын айлында экендигин айтат. Акесинин ачуусу кайнап: "Сен мени ууру тутат турбайсыңбы" - деп Акбоз күлүгүнө ыргып минип, колуна бөрү тил найзасын алып Балбакты кууп барып, кара суунун кечмесинен аттан сайып түшүрөт. Жараланып жерде жаткан болушту каражүрөк Мураталы шамшарын алып чыгып мууздап салат.
Ошентип Балбак болуштун бир куржун алтыны өз башын жутат.....
Азыркы учурда эл - жерин сүйө билбеген, кызматын өтөбөгөн, элдин жүгүн көтөрбөгөн, чиримдүү байлыкка чиренген, короосуна мал - мүлктү жыйнап, мамиледен кетип, элден чыгып каргышка калган биздин мыкчыгерлерибизге теңелбестен, таза, туура, тунук жашаган урпактарды, келечектин ээлерин өстүрсөк, кыргызга өтө чоң кызмат кылып, адамзаттын өсүшүнө өзүбүздүн болгон салымыбызды берет элек.
Ошого үндөгөн, ошого түшүнгөн адамдардан бололу, анан ошону турмушка ашыра берели!
Сүйүүгө толгон жаштар көп болсун! Ата - энесин, көргөн - билгенин баалап, ыйыкты туткан, тууралыкта турган жаш муун өсүп - өнүп, өзүнүн сапаты менен башкаларды суктандырган уул - кыздардан болуп, кыргыздын даңкын чыгарып, алгалата берсин !
"Бакдөөлөт" коомунун Жашоо сабагынан.
Өткөндөн сабак алгандар болсун !
Келечекке багыт алгандар болсун !
Жашообуз бермет болсун !
Конуев Турарбек "Бакдөөлөт" коомунун мүчөсү.
01.07.2021 жыл.
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Комментарии 4