2 - БӨЛҮМ
- Балдарды үйдөн кур ооз чыгарасыңбы, отургула чай пай, тамак ичкиле, — Айкан болбой койгондо Алмаз моюн толгой албай
туруп калды. Үчөө
тамактанып алып анан чыгышты.
– Кандай анан, кыз жактыбы? - Чынгыз
ага кайрылды.
– Эми кыздай эле кыз дечи, анын деле
күнөөсү жок, мен жүрөгүмө буйрук бере
албайм да, – деп көңүлсүз жооп берди
Алмаз.
— Деги кыз ништяк бекен?
Нормально.
- Анда эмне, үйлөнө бер да.
– Жок, кереги жок достор, эми мен өз
ишиме киришишим керек.
— Өзүң бил, жүрөгүңдөгүнү табам
дейсиңби? – Чынгыз сынай карады.
— Тапкам, эми сүйүүмдү ага
жеткиришим керек.
- Качан? - деп ийди Артиз.
– Бир күнү, ага айтышым керек, анан
угасыңар.
— Жа-арайт, — деп берки экөө
бири-бирин карап жымыйып коюшту.
бирок ар кимиси өз-өз ойлору менен
алек.
— Аты ким экен? – деди Артиз капыстан.
- Айпери.
— Аты жакшы экен, өзү деле оңой кыз
эместир?
— Атына заты жарашып дейсиңби?
— Ананчы, кээде аты сонун угулганы
менен өзү такыр башкача болот.
– Чын, кой эмесе кайда барабыз? -
деди Чынгыз, ал азыр эптеп досторунан
бөлүнүп Гүлсүнайга барып жолукмак
оюнда.
- Чын эле, эгерде жооп берсеңер менин
жумушум бар эле, кете берейин, — деп
Артиз досторуна кайрылды.- Менин дагы
жумушум бар анда, давай по домом,
деди Алмаз. Алар эми гана чындыкты
билип кандай акыбалда калышаарын
сезбеди, тек гана үчөө үч жол менен
Гүлсүнай менен жолукканга ашыгып
жатышты.
– Эмесе көрүшкөнчө, эртең жолугабыз, –
деди Алмаз озуна.
– Көрүшкөнчө, – деп Чынгыз кол сунду,
үчөө тең үч жакка жөнөштү.
Гүлсүнай ата-энеси мал баккандан
бери көңүлү тына баштаган, анткени
тамак-ашка кенелип, акчалары
жыйылып дагы бир эки жылда үй
алганга жарай турган болуп калды. Ошол
малдын ээсинин иниси бар эле, Айтбек
үй-бүлөөлүү, эки баласы бар, колунда
бардыгына манчыркап күндө бир башка
машина минип келип малдын санын
тактап, сүттөрүн флягалап алып кетип
жүрүп Гүлсүнайга көзү түшүп калды.
Тынар торпокторун кайтарып уулу Жанат
экөө кетет, Өмүркан бодо малдарды
кайтарып кетет, Гүлсүнай үйдө жалгыз
калат, дал ошол күнү Айтбек келип
короонун оозунда аны менен турган,
адегенде Чынгыз келип аларды көрүп
туруп алыстан карап катып калды:
"Мунун да жигити бар турбайбы, менин
суйуумду кабыл албайт го, балким ала
турганы чыгаар, мен ортосуна түшпөй
эле койсом бу, же мен дагы өз сүйүүм
менен күрөшүп көрсөмбү”, – деп
ойлонуп жатты.
Гүлсунай Айтбектен
тартынып, бир жагы ээн отургандыктан
андан кооптонуп тезирээк эле кетишин
каалап жер карап турган:
– Гүлсүн окубайсыңбы? – деди Айтбек
кызды чоочутуп албас үчүн сөздү
алыстан баштап.
– Жок, келээрки жылы тапшырам го.
- Кайсыга тапшырмаксын?
– Өзүм журналистиканы жактырам,
көрөм го.
— Эгер окугуң келсе мен жардам берем
жарайбы?
- Кандайча? – кыз таңгала карады.
— Ушинтип эле, — Айтбек жылмая карап
сырдуу жылмайды, - Качан бүткөнсүң?
— Эки жыл болду.
– Жигитиң барбы?
- Ыя?
— Эми-и бойго жеткен кыздын жигити
болот да, анан дагы сулуу кыздар
кимдин көзүнө түшпөйт? – деп кытмыр
жылмайды.
– Жо-ок, мен окумайынча жигиттин
кереги жок.
— Эч жигит менен сүйлөшпөгөнсүңбү?
– Бул эмне дегениңиз? – Гүлсүнай кабак
бүркөй жактырбай жүзүн бурду.
- Кой эми таарынба, сурап койдум да,
сүйүп көрдүң беле дегим келген.
— Сизге ошончолук эле кызыкпы? -
Гүлсүнай ызалана карады.
– Тамаша, али жаш бойдон экенсиң да,
— Айтбек жагалдана карады, – Мага
таарынба карындашым, макул анда мен
кеттим, — деди эле кыз унчукпады, бул
кезде Чынгыздын жанына Артиз келип
калды, көп өтпөй Алмаз келип үн сөзү
жок эле Гүлсүнай менен Айтбектин
турганын көрүп туруп калышкан, көптөн
кийин гана Айтбек кетип Гүлсүнай үйгө
кирип кеткенде:
— Эй силер кайдан? – деди Алмаз.
- Силерчи? - деди Чынгыз.
– Көрүп турбайсыңарбы, кайда
келгенибизди, - Артиз каткырып ийди.
— Эми бизди тоготобу, тигил кычыраган
неме эбак анын жүрөгүн ээлеп алса, -
Чынгыз супсуну сууй отура кетти.
– Балким жигити эместир? – Алмаз эки
досуна карады.
— Анда ким?
– Силер эмнеге келдиңер? – Чынгыз эки
досуна кайрылды.
Сен өзүңчү?
– Мен...
— Ой достор, — Артиз алардын ийинине
колун кое күлдү, – Болду эмесе
Гүлсүнайга жолукпай жүрдүк беле, ал
биздин досубуз го, жүргүле жолугуп
кайталы.
– Жүрү.
- Жур баралы, - Үчөө катар басып
бактын ичинен чыгып сарайды көздөй
басканда ары жактан Тынар баласы экөө
көрүндү, алар токтоп калышты:
– Өлдүк, эми жолуга албайбыз.
- Эмнеге, биз классташпыз го.
– Чын эле, жүргүлө апасына жолугабыз,
— Үчөө ишенимдүү кадам таштап
алардын алдынан чыгышты,
Саламатсызбы?
– Саламатсызбы? — Шашыла үчөө салам
айтканда Тынар таңыркай.
Саламатчылык, силер кимсиңер
балдар?
- Биз Гулсунайдын биpгe окуган
классташы болобуз.
— Аа-а жакшы экен, – деп үйүн көздөй
басты.
- Гүлсунайды айтып коесузбу эже.
– Азыр, айтып коем, деп Тынар кирип
кетти, көп өтпөй эле алардын күткөнү
жаркылдап жете келди, үч жигит ашыга
утурлап тозуп алды:
– Гүлсүнай кандайсың? – Чынгыз жетип
колун сунду.
- Кандайсың?
– Акыбал жакшыбы?
- Жакшы, адашым силер кайдан?
– Сага келдик, жолугуп келели деп эле.
— Эмне кылып жатасың? – деп Алмаз эмне
деп сураарын билбей оозуна келгенин
сурай салды.
– Иш көп, кол бошобойт, өзүңөр
кандайсынар?
– Бизде баары жакшы, – Чынгыз жылмая
карады, — Жакында Алмаз үйлөнөт.
- Чынгыз...
- Жакшы, баарынар бир баштан
үйлөнөсүңөр го ээ? - Күлүмсүрөй карады
үчөөнү.
– Жж-жо-ок, биз азыр эмес, – Чынгыз
шашып калды.
- Алмаз үйлөнсө көрөбүз да, Сайкал
күйөөгө тийип кетиптир, – деди Артиз.
– Чын элеби, кайда кетиптир?
– Айылдык бирөө ала качыптыр дейт.
- Бактылуу болсун.
– Сени дагы ала качып кетеби деп биз
кайтаралы дедик, – Алмаз кызга күлө
карады.
- Чынбы? - Гүлсунай кулуп жиберди, -
Мени эмнеге?
- Сүйгөнүн ала качса мейли, башка бирөө
алып кетсе кантесиң?
- Кудай сактасын ай, мен окумайынча
күйөөгө тийбейм.
— Койчу, жигитиң бар тура, – деди Чынгыз
чыдай албай.
– Ким айтты?
- Көрдүк го, эми эле сүйлөшүп
турбадыңарбы, - Алмаз коштоду.
— Ой жиндилер десе, кожоюндун иниси ал,
аялы бар анын.
- Чынбы? – Чынгыз кубанып кетти.
– Ооба, ал күндө келет.
— Биз аны сенин жигитиң экен дегенбиз, –
деди Алмаз.
— Койгулачы ай, кантип эле ошол неме
менин жигитим боло калсын, балдары бар
анын, тамашаңарды койгула, башка кандай
жанылыктар бар?
- Жанылык ушу, Алмазды уйлентөбүз.
- Мен үйлөнбөйм, - Алмаз кабак туйе бурк
этти.
— Ээй сени биз эмес ата-энеңдер кыстап
жатат, так что бизге капаланба.
- Ошо, бизде эмне күнөө? - балдар
өздөрүнчө эле сүйлөшүп калганда
Гүлсүнай аларга кайрылды:
– Балдар, келгениңерге рахмат, ушинтип
акыбал сурап тургула, мен эми үйгө
кирейин, атам келээр учур болуп калды.
– Гүлсүнай, шаарга качан түшөсүң? – деп
сурады Чынгыз.
- Жакында барбайм, -Гулсунай Чынгызды
карады, ал андан көзүн ала качып Артизди
карап кетти, Кийин барам го?
— Шаарга барганда үйгө чал, тозуп алабыз,- деди
Алмаз шыпылдай.
Макул, жакшы баргыла ээ?
— Бир аз турбайсыңбы?
– Жо-ок, кеч болуп калды, жакшы
баргыла.
– Мейли, анда биз кайталы, — деди
Чынгыз, үчөө кыз менен коштошуп
жолго түшүштү, - Балдар, Гулсунай
жакшы кыз ээ?
— Абдан жакшы кыз.
– Мага дагы жагат.
– Сүйбөйсүңөрбү? – деди Чынгыз токтой
калып, тигилер аны таңгала карап
сүйлөй албай туруп калышты.
- Эмнеге сурадың? – деди көптөн кийин
Артиз.
— Деги да, — Чынгыз каткырып алды,
- Биз үчөөбүз тең жумушубуз бар
деп бөлүндүк беле, анан бул жерден
жолуктук.
- Чын эле.
- Ой ат-та-а!
– Балдар, биз үчөөбүз тең Гүлсүнайды
сүйөт экенбиз, – Чынгыз эки досун
олутту карады, - Биз досторбуз,
бала кезден ынакпыз, бир жолу дагы
урушпадык, чынын айтсам кимибиз
чындап сүйөөбүз, кимибиз жөн эле
жакшы көрөбүз аны анык билбейбиз,
ошондуктан биз Гүлсүнайга үчөөбүз
тең кат жазалы, бирок атыбызды
жазбайбыз, ал кимибизди сүйсө
ошого кат жазат, сүйбөсө жазбайт, биз
кимибизге кат жазса жашырбайлы,-
деди Чынгыз.
– Чын эле, — деп ойлонуп калды Артиз.
— Давай мен макулмун, – деди Алмаз, –
Катты кимден беребиз?
- Мен табам, - деди Чынгыз, - Эртең
мага сүйүүңөрдү билдирген катыңарды
алып келгиле.
- Жарайт, - деп үчөө бири-биринин
ийинине колдорун кое көңүлдөрү
куунак үйлөрүнө жөнөштү, Чынгыз
өзүнүн иниси Илгизден бермек болду,
Гүлсүнай аны көргөн эмес, эртеси такси
менен бир топ алыс туруп алып инисин
жөнөтүп бир эле катты берди, арадан
үч күн өткөндө дагы бирин, ошентип
он беш кундей өттү, үчөө качан, кандай
кабар болот деп Илгизди карашат, ал
ийинин куушуруп тим болот, бир айга
жакындаганда алар төртүнчү катты
жөнөтүп суу жээгинде күтүп жатышты.
Гүлсүнай эми чындап жини келип
Илгизге:
– Сени кимдер жөнөтүп жатат,
шакабалагыңар келеби? - деди
— Жок-жок эже, менин досторум болот,
жообун бериңиз.
— Жо-оп жок! — деди ачуулу, —
Ошол досторуңа ачык айтып кой,
эрмектегидей айбан кыз жок аларга.
– Байкуштар жооп күтүп жатышат, ооба
же жок деп эле коюңузчу.
- Ошол эле керек бекен?
- Ооба.
- Азыр, - деген Гүлсүнай мурдатан
жазып койгон каттарды алып чыкты,
- Алып барып бер, экинчи мени
эрмектебесин. Чынында Гүлсүнай
классташтарынын кол жазмасын
тааныган эле, адегенде күлкүсү келип,
анан аларга өз каттарынын этегине
жазып койгон.
Тышына өздөрү койгон
номерди жазып даярдаган эле.
Чынгыздыкы 83. Алмаздыкы 84.
Артиздики 85. Алардын туулган
жылдары ушул болчу. Илгиз келээр
менен эле номерлерин алып ары көздөй
басып шашыла ачып окуп селдээ туруп
калышты: “Менин жигитим бар, убара
болбоңуз, мени көңүлүңүзгө алып
кат жазганыңызга рахмат, бактылуу
болуңуз”, – дегенди окуп Алмаз менен
Артиз бири-бирин карап калышты,
Чынгызды карашса ал кубанычтуу
аларды көздөй келе жатыптыр:
-Кана убада боюнча бири-бирибизге
көрсөтөлү, – деди ал.
— Мына, — деди Алмаз көңүлсүз.
– Эми эмне кылабыз?
деп Артиз
катын сунду. Чынгыздыкын окуп алая
карап калышты, анткени ага: “Көңүлдөр
төп келсе көрөлү, бекинбей ачык
келиңиз, жүрөгүм бош сиз үчүн, жолугуп
сүйлөшүп көрүңүз”, – дептир.
– Ме сага, сенин жолуң болуптур, — деди
Алмаз.
- Куттуктайм, - деп Артиз кол сунду.
– Чынбы, жалганбы түшүнбөй турам
достор, эми кантем? - Чынгыз экөөнө
карап жооп күтүп калды.
- Жолугушуң керек.
- Албетте, жолугуп суйлеш.
– Менмин деп кантип айтам?
— Айтууга тийишсиң, — Артиз аны карап
башын ийкеңдетти, – Биз сага ак жол
каалайбыз, жолуң болсун дос.
— Эми сага ийгилик досум, бактылуу бол.
– Алмаз дагы келип куттуктады, ал күнү
ошентип алар көпкө кафеде отурушту,
Алмаз болсо Айпериге үйлөнмөк болду,
Артиз болсо ун дебеди, үчөө сүйлөшүп
көпкө отуруп анан үйлөрүнө кетишти.
Көп өтпөй эле Алмаз менен Айпериге
сөйкө салуу аземи болду, андан кийин
Чынгыздын ата-энеси Гүлсүнайга
барып куда түшүштү. Алмаз Айпери
экөө сүйлөшүп кыз-жигит болуп кээде
Чынгыз Гулсунайды чакырып төртөө
бирге эс алышат, Артиз алар менен
бирге жүрө берет.
- Артиз, давай үчөөбүз бирге үйлөнөбүз,
– деди Чынгыз бир күнү.
- Чын эле, кыз тап куда түшө коебуз, –
деп Алмаз күлүп калды.
– Силер үйлөнгүлө, мага шашылыш жок.
- Эмнеге, сен биздин досубуз
эмессинби?
— Достукка анын катышы канча.
— Тойду бир күнү өткөрсөк, жакшы
болмок, — деди Алмаз.
— Биз сага бир сулуу кызды табалы, –
деди Айпери кулуп.
– Тапкыла, деди Чынгыз, Эмнеге
үйлөнбөйт, эгерде бизди укпасаң анда
дос эмессиң, — деп өйдө болду.
– Туура, сөзсүз бизге убада берсин,
Алмаз Чынгызды коштоду.
— Ойлонгулачы мени деле, эмне жолдон
эле бирөөнү кармап мага тиесинби деп
айтайынбы? – Артиз кызаңдап тура
калды.
Уландысы бар...
КЛАСС БАСА КЕТИНИЗДЕР....
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Комментарии 2