= 89 =
Эркин болуп өткөн окуядан кийин бир нече күн дене табы көтөрүлүп төшөктө жатып калды. Тамагы ооруп сууну араң жутат. Дене табы көтөрүлгөн учурда жөөлүп, Аруукенин атын бир нече ирет кайталап, ага жалынып кечирим сурап жатты. Аны көргөн эне жүрөгү эзилип, өзүн коёрго жер таппайт. Уулунун дартына дабаа табылып, жашоосу оң нугуна түшсө экен дегенде көзүнүн жашы он салаа болуп куюлат.
Эркин бир жумада өзүнө келе баштады. Ордунан туруп тамак ичкенге жарап, бирок дагы деле алсыз. Инилери жетелеп сыртка алып чыгып, таза аба менен дем алдырып келишет. Ошондой күндөрдө көп нерсени ойлонгон Эркин бир чечимге келди.
- Апа, мен бул айылдан кетет окшойм. Жер которуп "Арууке" - деген ооруну адаштырып, жаңы жашоо баштабасам болбойт. Менин көйгөйүм менен жүрүп атам экөөңүздөрдү да кыйнап койдум. Ал үчүн сиздерден кечирим сурайм!?
- Жер котором дегениңе макулмун, "силерди кыйнадым"- дегениңе кошулбайм. Баланы үйлөп, жашоо шартын түзүп берүү ар бир ата-эненин милдети. Турмуштун машакаттуу жолунда биз сени колдоп, кубаттабасак анда эмнебиз ата-эне?
- Айтканыңыз туура деңизчи, ошентсе да мен бир топ эле ... сөзүнүн аягына чыкпай ары көздөй басып кетти Эркин. Тамагы буулуп сүйлөй албай, көзүнө айланган жашты апасына көрсөткүсү келбеди. Уулунун абалын түшүнгөн эне сөз учугун улай албай басып кетүүгө аргасыз болду. Кандай болгон күндө да эне жүрөгү уулунун чечимин колдоп, аны жөлөп-таяп турууга даяр эле.
Айылдан кетем дегени менен азырынча Эркиндин бараар жери белгисиз. Борборго барып өзүнө тааныш заводго жумушка орношсомбу деген, бирок бул оюнан заматта кайтып, ал жерде да тынч жашай албасын жүрөгүндө сезип турду. Себеби, заводдун алдында Эркиндин жумуштан чыгып келүүсүн чыдамсыздык менен күтүп турган Аруукенин элеси көз алдынан серпип өттү. Курган жүрөк дагы бир жолу кабынан чыкчуудай булкуп барып, бир топ убакытта жай алды. Жок, болбойт!-деди Эркин. Борбордун ар бир көчөсү, аллеялары, ал тургай троллейбус, автобустары Аруукени эсине салып, жай турмуштун даамын тата албайт. Андан көрө өлкөдөн сыртка чыгуу керек. Бирок кайда, кимге барат? Башы катып ойлоно баштады. Ой түбүнө жете албай бир нече күн жүрдү. Акыры бир күн тапты окшойт издеп жүргөн адамын. Ооба тапты. Ал Орусиянын Свердловск шаарында окуп жана эмгектенип жүргөн, ушул айылдык Союз деген жигит эле. Ал Эркин өскөн айылда туулуп өсүп, орто мектепти аяктаган. Эркин экөө эки башка мектепте окуганы менен мамилелери аябай жакшы эле. Бүгүн күн кечтеп калгандыктан эртеге үйүнө барып Союздун дарегин алмай болду. Эркин күткөн таң да атты. Ордунан туруп, шашып Союздун үйүнө жөнөдү. Аралыгы бир топ бар эле. Автобус күткүсү келбей жөө баратат. Оору бир топ эле алсыратып, шайын кетирип коюптур. Өпкөсү көөп, энтигип калды бат эле. Ошентсе да жаңы баскан кадамынан жазбай, көздөгөо максатына жетүү үчүн алдыга ишенимдүү кадам таштап баратат. Мына Союздун үйүнө да жетип келди. Дарбазасы ачык экен, баш баккан Эркин короодо жүргөн аяш атасын көрдү. Басып барып учурашып ал-ахыбалын сурады.
- Уулум, биз жакка келчү эмес элең, жол болсун? Эмне жумуштар менен?
- Ооба аяш ата, убакыт жок, жумуш. Союздун дареги керек эле, ошого атайын чыгынып басып келгеним.
- Аа, макул берейин. Эгерде сыр болбосо, эмнеге?
- Жашыра турган эч нерсе жок аяш ата. Мен да сырт жакка чыгып иштеп келсемби деген элем.
- Болот уулум, болот. Кайратың ташты бузуп турганда эмгектениш керек. Жүр үйгө.
- Ушул жерден эле кетсем жакшы болмок.
- Оо мурдуңду урайын десе, кир ичкериге. Жок дегенде нан ооз тийип кет! Аргасыздан ичкериге баш бакты Эркин. Союздун дарегин алып көңүлү бир топ жай алды. Кетүүгө камына баштаганда Союздун агасы шаарга жөнөп жаткан экен, Эркинди үйүнө чейин ала келип таштап койду. Иниси сабактан келгенде айылдын борборуна жөнөтүп, Союзду сүйлөшүү пунктуна чакырууга жөнөттү. Эки күндөн кийин Союз менен сүйлөшүп, макулдугун алган Эркин самолетко билет алды. Маселе чечилди. Эми мындан аркы жашоосу өзгөрөбү Эркиндин?
Досторунун алдында Аруукенин жүзүн жер каратам деген тилеги ишке ашпаган Мурат түнөрүп отурат. Жоктон бар кылып, колунан келишинче дасторкон жайган Арууке аяштарын күлүп-жайнап узатты. Кетип баратканда бир аяшынын келинчеги Муратты сындап, чымчып өттү.
- Мурат, Арууке менен уулуңду тар бөлмөдө багып отурбай биз жакка да алып барып турсаң? Биз тараптын абасы таза, өпкөсү кеңейет экөөнүн, макулбу? Бул эки ооз сөздүн артында терең маани бар эле. Аны Мурат дароо түшүндү. Аяшынын көзүнө тике карай албай жалтанып көзүн ала качты.
- Макул аяш, кийинки дем алышымда силер жакка баралы.
Конокторун узатып, үйүн жыйнап бүткөн Аруукеге тил бүттү. Керебетте дүйнөсү түгөл, баарын кыйратып койгонсуп керилип жаткан Мураттын жанына басып келди.
- Мурат, бул эмне кылганың? Досторуңдун келээрин эмнеге айтпадың? Алар сага айткан экен, жок дегенде дасторконго койо турган бир нерселерди алып келип койбойт белең? Мурат эч нерсе укпаган, жанында эч ким жок ээн жерде жалгыз жүргөн адамдай түр көрсөтүп жатат.
- Мурат дейм, мени угуп жатасыңбы? Эмнеге мындай кылдың? Эмнеге унчукпайсың? Сүйлөсөң боло?
- Үйдүн кожойкеси сен болсоң, тамак-ашка сен жооп бересиң да. Менин эмне жумушум бар сенин дасторконуң менен.
- Сен мага акча берип койдуң беле? Жаныңда канча сомуң бар деп сурасаң боло? Деги эле мен сага киммин? Эмнеге мындай мамиле кылып жатасың? Кайсы күнөөм үчүн? Ачыгын айтчы бай болгур?
- Кайсы күнөөм үчүн дейсиңби? Мыйыгынан кытмыр жылмайды Мурат. Билбейсиңби күнөөңдү? Билип эле турасың, мага өлүмүш болуп көрүнөсүң да. Ордунан туруп керебетке отурган Мурат туталанып, бети-башы чыңалып жарылып кетчүүдөй абалга жетип турду. Дембе-дем тамеки тутантып, үйдө кичинекей наристеси бар экенине карабай үй ичин ышка толтурду.
- Арууке, мен сени кичине өзүнө келип, бели катсын, кыйналып төрөдү эле деп апаңын үйүнө калтырып келгем. А сен эмне кылдың?
- Эмне кылдым? Сен Оштон кеткен боюнча бир кабар алып койдуңбу? Айтайын деген сөзүм толтура, бирок сени менен айтышып чыр учугун уланткым келбейт Мурат?
- Жашасын эркиндик!-деп Эркиндин кучагына баш урдуң. Мен Кызыл-Кыяда жүргөндө эмне менен алектенип жүргөнүңдү эми боолгой баштадым. Балким тиги күчүгүң, жерге төшөк салып жаткырып койгон уулун бутунун учу менен көргөздү, Эркин экөөңөрдүн махабатыңардын жемиши чыгаар, туурабы? Ошол үчүн күчүгүңдү көтөрүп ооруканага алып барып жүргөндүр Эркиниң? Сүйлө, эмне тилиңди жутуп алдыңбы? Же мени унчукпай койсо эч нерсе билбейт деп жүрөсүңбү? Мен баарын билем, билип туруп сени ушинтип кордойм деген чечимге келдим.
- Акмак, ушунчалык да жийиркеничтүү болосуңбу? Буулуккан Арууке башка сөз айта албады. Күчүн көз жашынан чыгарды. Ал канчалык ыйлап, көз жашын агызган сайын моокуму канып маңдайында Мурат карап отурду. Дагы канчага отурат эле белгисиз экөөнүн үнсүз тирешин уулунун ыйлаганы токтотту. Арууке уулун колуна алып, шымын которуп кумарлана моюнунан жыттап алып, өткөндүн баарын унутуп эмизүүгө киришти.
Уландысы бар.
Присоединяйтесь к ОК, чтобы посмотреть больше фото, видео и найти новых друзей.
Комментарии 132