Специальный военный операцийыште порысыштым шуктышо, нацизм ваштареш шогышо патырна-влаклан элыштына илыше калык гуманитар полышым колта. Тыл пеҥгыде, ӱшанле гын, нуныланат тушто кеч изиш да куштылгырак лиеш. Регионнат ӧрдыжеш огеш код: тунемше-влак кумылаҥдыше серышым возат, пенсионер-шамыч пижерге-носким, маскировочный сеткым пидыт, моло кӱлешым ямдылат да тыгак тӱрлӧ сферыште тыршыше-влакат полшат.
«Марий Эл» газет редакцийышкат СВО-н участникше, ветеранже-шамыч толыт, сарыште лиймышт нерген каласкалат.
Мутлан, шукерте огыл Параньга районын эргыже специальный военный операций гыч отпускыш толшо Алексей Петров лийын. Самырык рвезе шкеж нерген изиш каласкалыш.
– Алексей, специальный военный операцийыште мобилизоватлыме але контракт почеш улат?
– Икмыняр жап шке кундемыштак служитленам, сандене контрактым подписатлен каенам. Уверым колыштын, ончен, шкенан-шамычлан полшаш кӱлмым умыленам, элнам аралаш шоненам. Ача-ава, шӱжар-влак тыныс мландыште ласкан илышт, пашам ыштышт, тунемышт. Ме ешыштына куд икшыве улына: кум эрге да кум ӱдыр. Авам, тушко каяш шонымемым пален налмекше, изиш тореш лийын, ынеж колто ыле, но варажым умылен, келшен. Элым аралаш – мемнан порысна. Мыйын изамат тушто.
– Тушко логалмекет, эн ончыч мо шинчаш пернен?
– Йырым-йыр шаланыше пӧрт, зданий-влак кумылым волтеныт. Бомбитлыме деч вара вер-шӧржат моткоч лӱдыкшын койын. Варажым тунемалтын.
– Мыняр-гынат ямде лийынат? Поснак мо лӱдыкшӧ?
– Психологий велым ямде лийынам. Чыла шотыштат чот тӱткӧ лийман. Могай велыш лӱйкалымым шижын шуктыман, эреак кӱшкӧ ончыман, вет дронжо чынжымак шуко. Йӱкым колат гын, вигак шылаш кӱлеш. Тиде лӱдыкшӧ, а такшым чылалан туныктеныт.
– Дронжат тӱрлӧ? Ойыртем уло?
– Снарядым, гранатым кондат. Изирак дрон кок снарядым нӧлталеш. Кызыт кугуракшат шуко. Кашакын шогымашке кудалтымекышт вигак чылан пытет.
– Кушто иледа? Кочкыш шотышто кузерак?
– Окопышто, подвалыште. Окопым шке ыштена. Пырняжымат, шкеак кожла гыч поген конден, ямдылен, кум-ныл лончым оптенна. Кочкаш продуктым кондат, уло. Тӱҥалтыште Обороно министерстве полшен гын, кызыт гуманитар полышат мия, посылкат толын шуэш. Тау чылалан. Шужен шинчен огынал, вӱдат ситен. Снаряд шотыштат проблеме лийын огыл.
– Передовойышто лийынат?
– Мыйже эреак передовойышто улам. Пашам – линий-шамычым тергаш, кылым ышташ, чыла шотыш кондаш.
– Опытан боец улат. Эн тӱҥлан мом шотлет?
– Шкем кучен моштыман. Снаряд чоҥешта гын, чылаштым лӱдыктыман огыл. Писылык ден тӱткылык кӱлыт.
– Боевой йолташымат йомдараш логалын…
– Тыгаят лийын, поснак – чакныме годым. Окруженийышкат кок гана логалынна, но лектын кертынна. Кокымшо гана шуко боевой йолташым йомдарыме да йомшат лийыныт.
– Тыгай годым сусыргымаш деч посна огеш эрте…
– Мыят тидын деч утлен омыл. Линийыш связьым ышташ кайымем годым танк гыч лӱйкаленыт, осколко логалын, йолем сусырген. Рушлаже, «на вылет», «сквозной». Тӱҥалтыште нимат шижын омыл, варажым вӱр йогымым шогалтеныт. Госпитальыште кок тылзе киенам, эмленыт. Кызыт куштылгырак, теве окшаклен коштам.
– Медицине полыш шотышто кузерак?
– Медицине полыш уло. Адакшым ме шкеат аптечкым, мо кӱлешым пеленнак коштыктена. Лиеш тыгаят: передовойышто южгунамже медицине пашаеҥ шкет огеш шукто, сандене ме икте-весылан икымше полышым пуэна, перевязкым ыштена. Йӧн да жап укелан кӧра чылажым шот дене огына керт, но варажым, сусыргышым тылыш лукмеке, кӱлеш семын сайрак полышым пуэн, кушко кӱлеш, тушко наҥгаят. Передовойыш вич еҥ дене монь колтедат. Вара вашталтына. Адакшым мушкылташ мланде йымалан мончам шкеак ыштенна. Вӱдым верысе калык деч печке дене монь налына. Выньыкат уло. Тудыжым йодмо почеш гуманитар полыш дене колтат. Тӱшка парилкымат келыштаренна. Вӱд шотышто кызытеш чыла сай.
– Ялыште лиймет годым школышкат миенат?
– Тунемме школышкем кок гана миен толынам. Оборонно-массовый да военно-патриотический месячник дене келшышын, тунемше-шамыч дене вашлийынна, «Патырлык» урокым эртаренна. Шке туныктышем-влакым ужаш куанле ыле.
– Тыгай годым уремыште модын куржталметат шарналтеш...
– Кызыт чылажат весе, а СВО-што лийше айдеме илышым йӧршеш вес семын ончалеш, аклымашыжат, шонымашыжат вес тӱрлырак. Эн шерге ача-ава, шке илышет. Ача-ава ласкан илышт, чылан таза, йӧратыме да йӧратыше лийышт, шонем. А самырык-влаклан боевой действийын участникше семын ача-авам колышташ, нунылан полшаш темлем.
– Специальный военный операцийыште тыланда ӱшаным мо пуа?
– Йоча-влакын серышыштым лудын лекмеке, куан кумыл авалта. Тидым мут дене умылтараш огеш лий. Сеҥымашлан ӱшан лектеш. Тылыште улшо-влакын поддержкышт, полышышт чот кӱлеш. Лач тидак ӱшаным пуа. Тыгак передовойыш, технике дене кайыше боец-влакын илыше пӧртылмышт куандара. Такшым ме икте-весым поддержатлаш тыршена. Мутлан, гитар почеш мурым муралтена, Кугу Отечественный сар годсым. Тидат кумылым нӧлталеш.
– Икте-вес коклаште кыл пеҥгыде? Командирда шотышто кузерак?
– Иза-шольо кыл уло. Командирна, чынжымак, пеш сай. Тудын нерген нимом удам каласен ом керт. «Мый командир, кугурак улам» манме койышыжо уке, огешат шижалт. Шкенжым мемнан дене иктӧр куча. Тидланак тудым чылан пагалат, вет мемнан задачынажат икте: нацизм ваштареш кредалаш, тушманым пытараш. Тидым ик ой дене, иктыш ушнен гына ышташ лиеш. Чылажат вашкерак пытыже манын тыршена.
– Алексей, тыланет тазалыкым, чулымлыкым тыланем. Ме тендан дене пырля улына.
– Тау. Сеҥымаш денак пӧртылына, мый тидлан ӱшанем.
Сусыргымыж деч вара Алексейым наградылан палемденыт. Землякланна, специальный военный операцийыште улшо йолташыже-шамычлан «Марий Эл» газет редакцийын пашаеҥышт йокмам: кум литр мӱйым, конфетым, печеньым, кофем… колтеныт.
Тачысе кечылан Параньга кундемын эргыже Алексей Петров специальный военный операций кайыме кундемыште угыч боевой задачым шукта. Тудлан да моло участник-шамычланат, ончыланышт шындыме чыла задачым шуктен, илыше пӧртылаш тыланена.
Елена Эшкинина
Фотом еш альбом гыч налме.
Присоединяйтесь к ОК, чтобы посмотреть больше фото, видео и найти новых друзей.
Нет комментариев