Ошонун арты менен классташ достор тойго чакырылып жолуккан элек. Биз кошулганда белгилүү эле, өткөн-кеткенди эстеп кеп кылабыз ар дайым. Кыскасы, бул окуя менин досум Молдобев тууралуу болмокчу.
Кайсы класста экени эсимде жок, ал кезде төшүбүзгө «Володянын значогун» тагып жүрчүбүз. Ал кичинекей беш жылдыздуу болчу. Ичинде чачы желбиреген тармал чачтуу бала отурар эле. Көкүрөгүңдө ошол беш жылдыз болсо, «Октябрист« деп аталачу. Айтор сөздү узартпай ошол бала кезге кайтып барып кепти баштасак.
Ошол кездеги досум бир күнү бирөө менен күрөшө кетип, шымынын топчуларын үзүп алыптыр. Эми эмне кылам деп ыйлап, онтоп жатат. Ыйлабай кантсин, шымынын ычкырын коё берсе эле жерге шыпырылып түшүп калганы жатат. Аны көрүп, өзүмдү кармай албай ага жардам бергим келди.
Анан анын көкүрөгүндөгү значогун чечип, шымынын эки жагын кыса тартып значокту тепчип, кадап берип койдум.
Бирок кызыктай көрүнүп жарашпай калган сыяктуу анткени значок көрүнүп калды. Ошол себептен шымынан көйнөгүн чыгарып жаап койдум.
– Оо мына эми норма болду деп ал жерде тегеректеп тургандын баары жамырап калдык.
Бир убакта коңгуроо кагылып, эжекебиз келди. Ошол күнү өмүрү сабак сурабаган эжекебиз досумдан кычашып сабак сурап калды.
– Молдобаев доскага чык.
Ал сүйрөлүп араң ордунан турду.
- Чык, чык дейм, эмне кылып жатасың бери бас! Айласы кеткен досум доскага чыкты. Анын көйнөгү шымдалбай шалбырап турганын көрүп, эжей тилдеп кирди.
— Молдобаев! Сен октябрят эмессиңби? Октябрят деген таза тыкан жүрүшү керек да шымда көйнөгүңдү. Ал шордуу досум не кылсын, шымданбай койду. Түшүнбөгөн эжей урушуп жатты.
– Ай шымданбайсыңбы, эмне турасың жалдырап.
Тигинде болсо үн-сөз жок, башын жерге салып шалпайып тура берди.
Эжей ого бетер ачууланып кыйкыра баштады. Ошол маалда «каап эми эмне кылып жардам берем буга» деп ойлонуп турдум.
– Эжей, эжей деп колумду көтөрүп баштадым. Эжей мага жалт карады.
– Жумагулов, эмне болду, эмнени айтасың деп көзүн мени көздөй кадады.
– Эжей ал шымдана албайт экен дедим.
– Эмнеге, эмне үчүн шымдана албайт экен деп эжейим таңыркай карады.
– Билбейм эжей бүгүн шымдана албайт, эртең шымданат дедим.
Ал менин сөздөрүмдү укпай, ачууланып кыйкырды.
Жумагулов! Кана сен дагы чык доскага деп бакырды.
Мага эмне, колу-бутум соо, кийимим бүтүн го деп доскага дароо эле чуркап чыктым.
- Кана сен айтчы. Эмне үчүн бүгүн шымданбай эртең шымданат экен ыя - деп сөзүн кайталады. Эмне деп айтсам деп түшүндүргөнчө эжей досумдун башына журнал менен бир берип калды.
Ага ого бетер жаным ачып кетти.
- Эжей, эжеке дейм. Ал шымын шымдай албайт. Анткени ал жерде баланын башы бар да деп айтып жибердим.
- Эмне? Кимдин башы бар?. Эй, сен ким менен ойноп жатасың ыя деп журналын колуна көтөрүп, мени көздөй тап берди. Бирок журнал колунан тайып учуп келип, алдыңкы катарда отурган Индирага тийди.
Ошол замат анын мурдунан кан чыгып кетти. Ал ыйлап кирди.
Эжей шашкалактап:
– Эми шашпагыла силерди элеби деп көйнөгүнүн этеги менен менен мурдунун учун сүртүп Молдобаевди кайра төпөштөп кирди. Ошентип жатып класстын ичи кыйкырык сүрөөнгө айланып кетти.
Муну уккан дежур мугалим дароо жетип келди. Көп өтпөй директор дагы баш бакты. Ал абдан катаал адам эле, иштин чоо-жайын өзү иликтей баштады.
– Муканова бул ишиңиз кандайча деди директор. Эжей кобуранып жооп берди.
– Мына бул Жумагулов мени шылдыңдап, мага уят сөздөрдү айтты. Директор мага карады.
- Устатыңа эмне деп айттың эй адепсиз деди. Мен эмне дей алат элем, башымды жерге салып партизандын кейпине түшүп бердим.
Менден түк чыкпасын билсе керек да.
– Эмне деди ошондо? Түк түшүнсөм буюрбасын Муканова деп эжейиме кайра кайрылды.
Бирок бырылдап мурдун шор тартып, мурдунан кан агып отурган Индираны көргөндө директордун эси чыгып кетти. Анан ал кайра кыйкырып кирди.
– Кана төртөөң тең мени менен жүргүлө деп өзү алдыга түшүп алып жөнөдү. Биз анын артынан ээрчидик. Биринчи болуп бетин баскан эжейибиз жөнөдү. Андан кийин Молдобаев ычкырын кармаган бойдон жөнөдү. Анын соңунан мурдун басып Индира кетти. Эң акырында дени-карды соо деген мен келаттым.
Ошентип директордун кабинетине келдик. Анан эжейим ыйлап айтып берип жатып, баарына мени күнөөлөдү. Эми директор суроонун алдын алды.
– Кана эмне бар тигил жерде деп мага каттуу үнүн чыгарды. Үндөбөй тура бердим.
Ачуусу келип ого бетер кыйкырып баштады.
– Эмне бар дейм айт, тез бол!
Мугалимге эмне дегенсиң кана кайталачы, кимдин башы бар дегенсиң сен дейт. Эми мындан ары унчукпай тура берсем болбойт го дедим ичимден. Болбосо бардык күнөө менде калаарын билип туруп ачык айта баштадым.
- Агай! Ал жерде Володянын башы бар Володянын дедим.
– Кимдин?Тобоо Володя дегениң ким ал?
– Агай! Володя деген бала да, ошол баланын башы бар тигил жерде деп кайталадым. Муну уккан директор ордунан ыргып турду. Жүгүрүп барып Молдобаевдин көйнөгүнүн этегин көтөрүп карады. Мына ошондо кызык башталды.
Директор мага бир карап Молдобаевдин ич жагын бир карады. Анан кайра мени бир карап Молдобаевди дагы бир карады. Ошондо гана ал значоктогу Володянын башын көрдү. Анан ал көз айнегин артка түртүп коюп эңкейип алып дагы бир карады. Эми ага эжейим дагы үңүлдү. Анткени Володянын башын чын эле көрүп ага жакындай барып карады . Ошентип агай менен эжей бири-бирин карап калышты. Бирок бул көпкө созулган жок.
– Жумагулов сен бошсуң, сабагыңа бара гой. Молдобаев сен болсо үйүңө кете берсең болот деди. Андан соң Индиранын мурдун кармап көрүп, нымдуу сүлгү менен бети-башын тазалап берди. Ошентип үчөөбүздү коё берип жиберди. Бирок ачык калган эшиктен биз кетип баратканда даана угулуп турду.
- Муканова. Володянын башы үчүн билбейм, бирок бул кыздын мурду үчүн точно соттолуп кетесиң. Окуучуга эч качан кол көтөрүүчү болбо деп урушуп жатты.
29.09.2023-жыл. Кайыңды айылы
Марс
Присоединяйтесь к ОК, чтобы посмотреть больше фото, видео и найти новых друзей.
Нет комментариев