1-бөлүм.
--Ошол күнү менин тагдырым ошончолук талкаланып кетерин билгенимде,мен адамдардын баарын өзүм сыяктуу ичинде кири жок деп ойлобогонумда бүгүнкүдөй көз жашымды төкмөк эмесмин.Ошол каргашалуу кунгө өмүр бою наалат айтып жашамак эмесмин,-деп өксүп ыйлап жатты Албина көз жашын көлдөтүп.
--Койчу досум,"жанылбаас жаак,мүдүрүлбөс туяк болбойт".Бул ааламда жаңылган бир эле сен эмессиң,адамдар сыртынан күлүп сүйлөгөн менен ичинде канчалаган арманы, күйүтү,жаңылуусу бар экенин биз билбейбиз да.
---Ооба,досум.Бул айтканың эң туура,бирок...
Бирок мен деген ата-энемдин,бир туугандарымды баарынан кечип,өз жашоомду өзүм "тозокко"айландырган дүйнөдөгү "эң бактысыз"жанмын.Азыр ата-энем тирүү болгондо тизелеп кечирим сурамакмын,алар кечирбесин билсем да ошентмекмин.Тилекке каршы мен аларга топурак сала албай калдым,бир туугандан да жат болдум-деп сөзүн көз жаш менен улап жатты Албина.
---Анда окууну жаңы эле бүтүп турган кезим,сулуулугума көз арткандар аябай көп болду,далай жигит артымдан ээрчиди.Ата-энем да колунда бар,ток жашоочубуз.Мен үйдүн эң кичүүсү болгондуктан айтканымды жок дешчү эмес эле,эл кийбегенди кийип,ичпегенди ичип чоңойдум.Мага көп курбу кыздарым суктанып карашчу,мен ал сайын асманда жүрчүмүн.Жашоом өмүр боюу ошондой болуп өтөт деп ойлосом керек.Окууну бүтүп Фрунзе (анда ошентип аташчу)шаарына тапшырдым,албетте ата-энемдин жардамы менен.Медициналык институтка өттүм,алгачкы жылдары аракет кылып эле жакшы окуп жүрдүм.Ал жерде да мага көз арткандар көбөйдү,ар жактан келген студенттер болчубуз,досторду таптым.
Барганда эле атам шаарда жашаган карындашынын үйүнө жайгаштырып келген.Бир жыл кантсе да айылдан барган баёо сезим менен апакемдин "жакшына жүр,бизди уят кылба "деген сөзүн эстеп айылдык адепти сактап жашап жүрдүм.Шаар кантсе да шаардыгын кылат турбайбы,бирге окуган кыздардын көңүлүн карап кээде атамдын карындашын алдап"сабакка даярданабыз"деген жалган шылтоо таап кечинде олтурушка барганды үйрөндүм.Анан сабактан кечигип калат экенмин ,окуу жайга жакыныраак жерге квартирага эле чыгайын деп эжемдин үйүнөн квартирага чыктым.Ошондон баштап кантип жашоомду өзгөрткөнүмдү өзүм да сезбей калдым.Бирге жашаган курбу кыздарым жигитим деп балдарды ээрчитип келишти башташты,алар кээде эрте кетсе,кээде бир оокумга дейре олтурушат.Биз жашаган квартиранын кожоюну айылда жашайт экен,ал үйдү биз менен бирге окуган,бирок бизге караганда төрт жаш улуураак карындашы карап жашайт экен.Анан ал өзүнө шерик деп бизди квартирант кылып киргизип алыптыр.Ал эже шаарда бир топтон бери жашаганы билинип турат,медициналык окуу жайды бүтүп ,билимин жогору кылуу үчүн институтка тапшырган экен.Күн алыс эмес ошол эже жигитим деп бирөөлөр дү чакырып коноктоп турат,анан бизди чайга чакырат.Кыздар кирсе,жалгыз калуу кыйын ,мен да кошо кирем.Анан алар улуу болгондуктан спирттик ичимдик да ичишет,алгач жок деп иччү эмесмин.Бир күнү ошол эжебиз туулган күнүм деп бир топ жигиттерди,чоочун кыздарды ээрчитип келди.Көпчүлүк катары мен да кирдим.
---Оо,сулуу бийкеч,менин жаныма олтурчу ,-деп эле бир жигит шарт эле келип мени өзүнүн жанына тартып кетти.Өзүмдү тартмыш болдум,бирок айбаттуу жигит экен,мени тартып барып эле жанына олтургузуп алды.
---Жакып,-деп колун сунду.
---Албина,-дедим акырын.
---Ооо,аябай сонун атың бар экен, өзүң да аябай келбеттүү экенсиң,таанышканыма кубанычтамын,-деди шапылдап эле.Жанында олтурган кыз мени бир жаман көзү менен карады да сыртка чыгып кетти.
Менин ыңгайсыз болгонумду сезип калган Жакып:
---Бул кызга көңүл бурба,-деп кулагыма шыбырап койду.Мен унчукпай эле олтуруп калдым.Ошентип туулган күн таң атканча уланды,эч кимдин тарайлы деген ниети жок.
---Мен чыгайын, эртең окууга барабыз,-деген сөзүмдү Жакып такыр уккусу келбеди,мени эшикке чыгарбай койду.Баягы кыз ошол боюнча кирбеди, өзүмчө кыжалат болдум.Жигиттер машина менен келишкен экен,таң үрөң-бараң болгондо тарамак болушту.Жакып мага келип турарын айтып жөнөп кетти.Бир аз убакыт бар экен,кичине чырп этип алайын деген боюнча уктап кетиптирмин.Эшик тарс ачылганда турсам,баягы туулган кун тоскон эжебиз уйпаланып эшиктен кирип келди.
---Оииий эже,сизге эмне болду?-деп ордумдан чочуп турдум.
--Мага көңүл бурба,эс ала бер.Сен да окууга барбай калган турбайсыңбы?-дегенде гана окуудан калганымды сездим.
---Ай,эжеее,эми эмне болот?-деп шашкалактап калдым.
---Эч нерсе болбойт,баары сонун болот,-деп эже бөк түшө кайра жата калды.Ошентип ал күнү сабакка барбай калдык.Бир топ уктагандан кийин эшик такылдап калды,баягы мени менен олтурган жигит ,аны менен кошо жашы улуураак экөө кирип келди.
---Келгиле,-деп ордумдан шашыла тура калдым.
---Ай,силер эч убара болбой ушул жерде олтура бергиле,биз тигил бөлмөдө болобуз ,-деп баягы улуусу эжени колтуктап аркы болмого чыгып кетишти.
---Ушул жерде эле...деген боюнча кала бердим,Жакып дароо эле эшикти илип алды.
Өзүмө жакшы келе албай,башым ооругансып турган кебетемди көргөн Жакып шарт эле мени кучактап,уйпалап кирди.
--Коюңузчу,бул эмне кылганыңыз.
---Албина, билесиңби,сени ойлоп уктай албай чыктым.Сени сагындым,кечиндеги жыпар жытыңды сагындым,-деп мени аймалап,өөп -жыттап баштады.Ошол кезде мен да Жакыпка болгон ички туйгумду жашыра албай кучагына жатып бердим,анын кучагында оролуп,уйпаланып,кандайдыр бир ырахаттуу сезимге балкып,оттой жанып туйлап жаттым.Жакыптын кучагынан чыккым келбей,ал мени уйпалап өпкөн сайын коргошундай ээрип бараттым.Ошол күнү мен баёо кезим,кыздыгым менен ажырашам деп ойлогон эмесмин.Бир убакта өзүмдүн -"Апаааа"деп ачуу кыйкырганымды да сезбей калдым,бардык денем муздак болуп калтырап,шейшебим канга оролуп,ыйлап жаттым.
--Болдучу эми,Албина.Мен сени эч кимге бергим келбеди,сен мендик гана болушуңду кааладым.Сени бир көргөндө эле эч кимге бергим келбеди.Мен сени жалгыз таштап койбойм,сени өзүмдүк кылып алам,-деп жанымда Жакып сайрап жатты.Аны жек көруп кеттим,бирок жанымдан чыгаргым келбейт.Кайрадан ага өзум барып асылдым:
---Жакып,мен да сизди бир көрүп жактырдым,келишинизди күтүп жаткам.Бирок мынчалык бат эле экөөбүздүн мамиле чырмалышып кетет деп ойлогон эмесмин.Мени таштап кетпеңиз,сизден суранам.
--Жок,таштабайм,мага ишен.Мен эми сага күндө келип кабар алып турам,келчи кучагыма,-деп Жакып мени кучагына тартып алып дагы кайрадан махабаттын туу чокусуна чыктык, өзүмчө эле дүйнөдөгү эң бактылуу кыз сезип жаттым өзүмдү.Аттиң,ошол бактылуу кундөр деп ойлогон күнүм,мен үчүн азаптын башталышы экенин ошондо сезсемчи,-деп шороктойт Албина.
Кыздар окуудан кайтканча жуунуп,канга боёлгон шейшепти жууп салдым.Бирок,өтө эзилип калганым билинип турат,билдирбеске аракет кылсам да:
---Сен эмне шалдырайсың,Албина?Өңүң да купкуу тарта түшүптүр,бир жериң ооруп турган жокпу?-дешет кыздар.Алар бир нерсени сезип калгансып,тартынчыктайм.--Кечинде аяшты катуу сүйүп калгансыңго дейм,супсулуу гана жигит экен."Любовь с первого взгляда"болдуго ээ,-деп тамашалады орусчалап шаардык курбум Зоя(чын аты Зуура экен,орус классты окугандыктан Зоя деп атап алышканго).
--Ошону айтсаң,андай жигитти колдон чыгарбоо керек,-деди дагы бир курбум.
--Ай,койгулачы кайдагыны айтпай,-деп өзүмдөн өзүм кызарам,Жакыпты тигилерден ичимден кызгангансып да коём.Бүгүн сабакка барбай,не иштер болгонун кыздар кайдан билишсин.
Менин Жакыпка алданганымды бир гана баягы үй ээси билди,себеби алар кеткенден кийин менин үстүмө кирип уйпаланып жатканымды,кан болгон шейшептеримди көрүп:
--Сыгылба,баары жакшы болот,-деп желкемден таптап коюп чыгып кеткен эле.
--Эже,эч кимге айтпанызчы,суранам,-дегениме-Кыжалат болбо,мен андайлардан эмесмин,-деп күлүп койгон.Мен ишендим.
Ошентип,студенттик күндөрүм өтүп жатты.Жакып бат-баттан келип,киного,сейил бакка барып турдук.Бир күнү эжемдин үйү,алар чет жакта иштеп жүрүшөт деп шаардын сыртындагы бир үйгө алып барды.Үйдө эч ким жок,өзүбүз алып барган нерселерге мен тамак кыла салдым.Эртеси күнү дем алыш күнү болгондуктан ошол жерде эки күн дем алмай болдук.Тамактанган соң бир аз бийледик,анан четки бөлмөгө жетелеп барды.Кирерибиз менен эле мени чечиндире баштады,сени сагынып кеттим деп махабат кумарына кирдик.Ошону гана күтүп тургансып мен ага каршылык көрсөткөн жокмун.Тескерисинче,ошол түн көпкө улансын деп тилеп жаттым,Жакыптын кучагынан чыккым келбеди,өзүмдү анын эркине коюп бердим.
Эки күн кантип өтүп кеткенин сезбей да калдык,шаарга жөнөдүк.
Бир айда бир үйгө барып турчу адатым жоголду,бош күндөрүм Жакып менен өтмөй адатка айланды.
Окуудан көп калчу болдум,ойлогонум эле Жакып болуп калды.
Бир күнү сабакта олтуруп башым тегеренип, көөнүм айлангандай болду.Сыртка чыгып бир аз дем алып кайра келатып жыгылып кеткенимди билбейм.Көзүмдү ачсам ак халатчандардын жанымда жүргөнүн көрдүм.Көзүмдү ачарым менен жаныма орто жашап калган мед айым келип:
--Сулуу пери уйкудан ойгондуңбу, күйөө баладан сүйүнчү сурай берсек болот,жакында "мамаша" болосуң ,-дегенде бүткөн боюм калтырап кетти.Эмне дешимди билбей көзүмөн жаш кылгырып кетти.
--Бул кубанычтын көз жашы,куттуктайм кызым,-деп сыртка чыгып кетти.Башымды көтөрсөм баары жакшы,баш айланганы билинбейт.Акырын туруп эки жакты карасам эч ким көрүнбөйт,бутумдун учу менен басып сыртка чыгып кеттим.Артымды карабай,кимдир бирөө кууп келаткандай чуркап жөнөдүм,токтосом эле кайра ооруканага алып кетчүүдөй оолугам.Ооруканадан бир топ узап кеткенимде алдымдан сейил бак көрүндү,четте турган отургучка барып эс алдым.Ой деген күлүк эмеспи,сейил бакка келгенче не деген ойлор менен алышып келдим."Жакыпка айтсам кандай кабыл алат?Ата-энем укса эмне болот?Досторум билсе эмне дейм?Айыл -апанын кулагына жетсе,ата-энемдин,бир туугандарымдын абалы не болот?"---деген түмөн ойлор чубап өтүп баратты.
Ооба,эми эмне болот?Жакыпка кантип айтам?
Квартирага жеттим,кыздар баары окууда экен.Мен бир аз олтурганда келип калышты,баары мени менен учурашып,ден соолугумду сурашты Адаттагыдай кечки тамакка уруна баштадык,майдын жыты келгенде көөнүм айланып сыртка жүгүрүп чыктым да окшуп куса баштадым.
--Сага эмне болду,Албина ?-деп кыздардын баары сурап жатышты.Не дешимди билбейм,жер карайм.Баамымда баары эле сезгендей болушту,унчукпай өз иштерине киришип кетти.
Эртеси күнү Жакып келди,мени жок деп койгула деп чыкпадым.Бир топко чейин андан жашынып жүрдүм,неге анткенимди өзүм да түшүнө алган жокмун.Айлап окууга да барбай койдум,бир күнү баягы атамдын карындашы сураштырып таап келиптир.Кантип көрүнөм, жашыруун эшик бар эле,окуусунда жүрөт дегиле деп сыртка качып чыктым.Кыскасы жашоом элден жашынуу менен өтө баштады,айылга барбай койгонума ата-энем кыжалат болуп жатканын,тез арада барып ата--энеме жолугуп, өзүнө да учурап коюшумду айтып кетиптир.Эжемдин кеткенин далдаа жерде байкап турдум да кайра квартирага келдим.Кыздар баарын айтып беришти,кандай туңгуюк абалга туш келгенимди өзүм да сезбей калдым.
Бир күнү Жакыпка үйдүн жанынан туш келип калдым,ал менин жолумду тосуп турган экен.Дем алыш күндөрү болуп калгандыктан адаттагыдай эле шаардын сырткаркы үйүнө дем алып келели,сени сагынып кеттим деп ой-бойума койбой алып кетти.Болгон ишти ошол жактан айтамго деп ойлоп макул болдум.
Негедир өзүм да Жакыпты сагынгандай болуп калдым эле,ага көнө түшкөндөй болуп калыпмын.
--Неге менден өзүңдү алып качып жүрөсүң?-деди Жакып жолдо баратып.
--Сизди аябай сагындым,бирок качууга аргасыз болдум.Себебин кантип айтышымды да билбейм,башым катты.
--Анчалык жөндүү себеп пайда болдубу?-деп сураганда эле дагы башым айланды.
--Токтотуңуз машинаны батыраак,-деп дароо жерге түштүм да адаттагыдай окшуй баштадым.
--Эмне болду,ашказаныңды шамалдатып албадыңбы?Догдурга алып барайынбы?Артка кайтайынбы?- деп суроолорду жаадырып жиберди Жакып.
--Жок,жок!Догдурга барбайм ,жеткенде себебин айтам деп машинага кайра секирип чыктым.Бат эле үйүнө жеттик,чай ичтик.Тамакка кирише баштаганда менин баягы адатым кармады.
--Дагы эмне болуп кетти?-деп сурады Жакып.
--Сиз эч нерсени байкабай элесизби?-деп сурадым мен.
--Жок.
--Менин боюмда бар.
--Эмне дейсиң,кантип?
--Бул эмне деп сураганыңыз?Кантип болмок эле,-деп айтып жатканымда короонун сыртына машина келип токтоду да,бир аял шарт түшүп эле үйгө кирип келди.
--Самира,сен кайдан?
--Эмне ,өз үйүмө да бирөөдөн сурап келишим керек беле?
---Бул ким?
--Жакып,сен эмне менин көзүмө чөп салып жүрөсүңбү?Бул ким деп жатам?-деп кыйкырды кирип келген аял.
--А сиз кимсиз?
--Мен ушул алдыңда турган жүзү жок эркектин никелешкен аялы болом,турмуш курганыбызга беш жыл болду.Жакында перзент күтүп жатканбыз,мен ошону сүйүнчүлөп келгем.А бул акмактын кылган иши бул турбайбы!
---Мен,мен...мага аялым жок деген.Ишениңиз,мен силердин ортоңорду бузгум келген жок, өзүмдүн да тагдырымды талкалап олтурам.Мага ишениңиз...
--Сага окшогон шуркуялар шаарда толтура,кайсы бириңе ишенүү керек.Мен бул акмактын ата-энесин өз ата-энемдей алдейлеп айылда багып олтурам,а мунун кылган жакшылыгы ушул болсо,силерди кудайга салдым,-деп шарт бурулду да машинага олтуруп чыгып кетти.Жакып аялы киргенде башын жерге салган боюнча кайра жогору көтөрүүгө жарабады,эки колу менен башын кармаган боюнча үнсүз отурду.Качан гана аялы машинага чыгып жөнөгөндө:
--Самира,токточу Самира!Мен чындап эле акмактык кылдым,сенин ак сүйүүңө кыянат кылдым,кечир мени,-деп ордунан шарт туруп артынан чуркады.
---Не турасың,олтур машинага,-дегенде мен да барып олтура калдым.Аябай катуу ылдамдык менен баратат,а Самира андан да катуу бизге жеткирбей зуулдайт.
--Акырын айданыз,акырын,-дегенимде-Бас жаагыңды,-деп кыйкырып жиберди.Ошол бойдон көзүмдү жумдум да,мындан аркы тагдырым чиеленишкенине ичтен сызып бара бердим.Бир убакта өтө катуу машинанын сигналын уктум,алдыда учуп бараткан Самиранын машинасы көрүнбөй калды.
--Самирааа ,---деген боюнча Жакыптын машинасы да жол боюнда турган бир даракка урунду.Ошол боюнча эч нерсе эсимде жок.Арадан канча күн өткөнүн да билбейм,бир убакта:
--Чоң кыз,көзүңүздү ачыңыз,өзүңүзгө келиңиз,---деген үн кулагыма угулду.Акырын көзүмдү ачтым,эки ак халатчан кыздар мени тегеректеп турушуптур.
---Мен кайдамын?
---Ооруканада.
---Мага эмне болду?
---Авто кырсыкка кабылдыңыз,бирок баары сизде жакшы.
---Качан келдим,ким менен?-деп суроолорду бере баштадым кыздарга.
--Мына жаныныздагы жигит,-деп жанымдагы адамды көрсөттү.
---Жакып,-деп жибердим аны карап.Ал эч нерсени билген жок,башы таңылган,буту асылган.
--Эмне болду,ал жакшы элеби?-
--Убакыт керек,жакшы болуп кетет,-дешти кыздар.
--Жанына барсам болобу?
--Болот.
Акырын туруп жанына бардым,ал менин жанында турганымды сезген да жок.Көзүмө жаш толду,эмне кылышты билбейм.Өткөн күндөр эсиме түшө баштады,Жакыптын үйүнө барганым,анын аялынын келгени,ортодогу сөздөр,жолдогу кырсыктар баары көз алдымдан өтүп жатты.Бирок,кимге,эмне деп айтаарымды билбеймин.Бир убакта эки милиционер кирип келип мени суракка ала башташты.
--Кечиресиз,сизге суроолор менен кайрылсак болобу?
--Неге,кандай суроо???,-мени калчылдак баса баштады.
--Сиз бул шофёрго ким болосуз?Машинасына кантип чыгып калдыңыз?-деп сурады.
---Жолдон эле тосуп чыгып калдым эле.
--Чынын айтыңыз,калп көрсөтмө үчүн статья бар экенин эскертебиз.
--Чын эле айтып жатам,-дедим дудалактап араң сүйлөп.
--Аты-жөнүңүздү айтып койсоңуз.
--Болотова Албина Муратовна.
Алар мен жөнүндө толук маалыматты алып кетишти.Эртеси түш ченден ооп баратканда ата -энем,бир тууган эжем менен агам болуп кирип келишти
--Айланайын кызым, деги эле аман -эсенсиңби?Кудага шүгүр,жакшы экенсиң,-апам мени баса калып өөп жатты.
--Кандайсың,кызым.Эмне шумдук болуп кетти,бизди коркутуп жибердиңго,-деп атам бешенеме колун сүртүп өөп койду.
--Кабатыр болбогула,кызыңар жакшы.Буйруса ичиндеги кичинекейге да эч зыян жеткен эмес,аз күндө ооруканадан чыгып калышат,-деди ата-энем менен кошо кирген мээрбан кыз.
---Ок,эмне дейт,--атам каардуу мени карады.
--Кандай шумдукту айтып олтурасың,бул эмнеси,-деп апам да чоочуп кетти.Мен унчукпай башымды бийик көтөрүүгө жарабай жер тиктедим.
--Уятсыз шуркуя,биз сени не үмүттө окутуп жатсак,а сен шаарга келип "сойкулук"кылып жүргөн турбайсыңбы,шерменде,-деп апам мени жаакка чуу эттирип чаап жиберип,ыйлап кирди.Ошол кезде жер жарылса да,мен кирип кетсем болот эле.Көзүм туман,башым айланат.
--Жап жаагыңды,эми миң ыйласаң да кызың бүттү.Менин мындай "шуркуя"кызым жок,алдыма түш.Айылга барчу болбо!-деп кыйкырды атам.Ызы чуудан улам эжем менен агам да кирип келишти.Сөздүн чоо жайын уккан соң агам да мени карап:
-Шерменде, уятсыз-деп чаап жиберчүдөй атырылып алга жылып келатканда эжем кармап калды.
--Алдыма түшкүлө,менин мындай кызым жок,-деп атам дагы бир жолу кыйкырганда баары унчукпай жөнөп калышты.
--Кечир мени,ата-энемдин бетин жер караттың.Эсиң менен жүрсөң болмок экен,-деп эжем да чыгып кетти.Ошондогу менин алсыздыгым ай,жер гана катуу болду.Жүрөгүмдүн соолуп баратканын,канап жатканын эч ким менчелик билген жок...
Мунун баарына өзүм гана айыптуу экенимди, өзүмдү өзүм ушунчалык жек көрүп жатканымды,алсыз,
жалганчы сүйүүнүн курбандыгы болгондугумду өзүм гана билип, ич этим тилинип жатты.Ошол ызы -чуудан чоочуп Жакып бир кыймылдагандай болду,жакшы ата-энем ал жөнүндө билбей калышты.Эгер ошол жини менен билгенде атам менен агам Жакыпты ошол кебетеси менен жыга чапмак беле....
Ыйлап жатып уктап кетипмин.
Уландысы бар.
Голоева Санавархан Айтбаевна.
Ноокен району.
Шалка айылы.
Комментарии 14