(хаётий хикоя)
Шаҳноза опа бугун ҳам ўғли Мумтоз ҳақида нохуш хабар эшитиб, кайфияти тушиб кетди. Қўли ишга бормай, асаби бузилганча нуқул кўзидан ёш тўкиб юрди. Бир пайт Икром ака кириб келди ва аёлининг ҳолатини кўриб сўради:
— Нима бўлди? Тинчликми?
— Ҳеч нарса… Ўзим шунчаки, — Шаҳноза опа эрига жавоб бермасликка уриниб, нигоҳини олиб қочди.
— Сенга гапиряпман, нега йиғладинг?
— Мумтоз! — Шаҳноза опанинг бўғзига нимадир тиқилди.
— Нима Мумтоз? — Икром ака сергак тортди. — Нимадир бўлибдими эркатойингга?
— Ҳа, — аёл эрига тик боқди, — болам шўрлик сизнинг касрингизга қолди!
— Нима?! Менинг касримга? Оғзингга қараб гапир! Эркак киши пул топиши керак. Қийинчилик кимда бўлмайди?..
— Барибир, ўгайлигингизга бордингиз. Боламни кўздан нари қилиб қутулдингиз…
— Эй, хотин! — Икром ака Шаҳноза опага хезланди. — Асабимни бузма. Ҳали болангга ўгайлик қилганим йўқ. Унинг ёшида шундай қатъий тарбия керак эди. Қанчаси бориб ишлаб келяпти-ку. Яхшилик қилиб, унга иш топиб, хорижга жўнатдим. Мусофир жой, урилади, сурилади, йўлини топади. Этагингга солиб ўтирсанг, боқиманда бўлиб қолади. Ҳадеб хавотирланаверасанми?
— Мен онаман, нима қилай? Кеча хабар келди. Мумтозимни бир тўда безорилар уриб, маошини ҳам тортиб олганмиш. Бегона жойларда болам бечоранинг ўлиб кетишини истайсиз, биламан!
— Сизларга ёмонлигим йўқ. Йигирмага кирди ахир. Ишласин, меҳнат қилсин.
— Шу ерда ҳам иш қуриб кетмаганди! — Шаҳноза опа овозини бир парда кўтарди.
— Бақирма менга. Боланг ўлмайди. Қайтанга пишади, — Икром ака жаҳл билан ташқарига чиқиб кетди.
Шаҳноза опа эрининг ортидан нафрат билан қараб қолди.
Шаҳноза ўзига тўқ оилага турмушга чиқди. Тўйидан бир ой ўтиб, эрининг гиёҳванд эканини билган ёш келинчакнинг бутун дунёси қоронғи бўлиб кетди. Нима қилишни билмай, дардини ичига ютди. Қайнонасига ўғли ҳақида айтганида, у ҳам йиғлаб юборди.
— Нима қилай, қизим?! Отаси шу нобакорнинг дастидан ўлиб қутулди. Билмадим, қаердан илашган бу заҳар-заққумга. Уйланса, тийилиб қолар, деб ўйлагандик…
Орадан бироз ўтиб, Шаҳноза ҳомиладорлигини сезиб, баттар эзилди.
Гиёҳванд эрдан соғлом бола туғилмаслиги ҳақидаги гапларни эшитганди. Тақдир ҳукми билан ўзининг ҳам бошига тушди бу савдо. Аввалига Шаҳноза болани олдиришни ўйлади. Бундан хабар топган қайнонаси келинининг оёғига йиқилиб «Илтимос, болам, набирамни дунёга келтиринг. Ҳаммасига розиман. Агар носоғлом туғилса, ўзим боқаман, сиз кетаверасиз», деб ёлворди. Келиннинг раҳми келиб, болани дунёга келтиришга рози бўлди. Аллоҳнинг каромати билан бола соғлом бўлиб дунёга келди. Шаҳноза фарзандига қараб тўймасди. Унинг кулиши, жажжи қўлчаларини чўзиб тамшаниши онанинг завқини келтирарди. Қайнона набирасига Мумтоз деб исм қўйди.
Шаҳноза боласига овуниб, эрини бироз унутди. Қайнона ҳам набирасига андармон бўлди. Гиёҳванд эри оғуни ҳаддан ташқари кўпайтириб юборганми, ўз ҳаётига ўзи нуқта қўйди. Қайнона боласига куйиб узоқ йиғлади, кўп ўтмай онанинг ҳам мадори қуриб, омонатини топширди. Ҳувиллаб қолган хонадондан Шаҳноза боласини бағрига босганича чиқиб кетди ва ота уйига бориб яшай бошлади.
Икромдан келган совчиларни Шаҳнозанинг ойиси қайтаргиси келмай, қизига маслаҳат солди.
— Қизим, ёлғизлик Яратганга хос. Тенгинг чиқса, қаршилик кўрсатма. Болангга ота керак. Ҳадемай ўсмир ёшга боради. Аёл бошинг билан ўғил болани катта қила олмайсан.
— Онажон… — Шаҳноза бир четда ўйнаб ўтирган ўғлига бир қараб қўйди-ю, гапида давом этди. — Хўп, йўқ, демайман. Лекин бегона одам боламга оталик қила олармикин? Кўз олдимда уни уриб, ўкситиб турса, қандай яшайман?
— Худо хоҳласа, бундай бўлмайди. Кеча келган совчилар яхшига ўхшади. «Боласига ҳам оталик қилади», дейишди. Куёв фирмада ишларкан. Хотини оғир касалликдан вафот этган, фарзандли ҳам бўлмаганмиш.
Шаҳноза ўйланиб қолди. Ота-онасини ҳам қийнаб юборгани, укасининг хотини ҳам кунора боласини турткилаб, қовоқ-тумшуқ қилаётгани кўз олдидан ўтиб, рози бўлди.
Икром Шаҳнозанинг ҳурматини жойига қўйиб, ардоқларди. Мумтозни ҳам ўз ўғлидай суйиб, ишдан келганида бирга ўйнаб, дарс қилиб ўтирарди. Шаҳноза яна бир қиз, бир ўғилли бўлиб, этаги тўлди.
Мумтознинг ёши улғайгани сари бироз эркароқ, инжиқ, ишга бўйни дов бермайдиган бўлиб қолди. Баъзан Икром ака билан тортишиб қоладиган одат чиқарди. Асабийлашиб Мумтозни уришга чоғланган Икром акани Шаҳноза тўхтатиб қоларди.
— Ҳозир ўтиш даврида. Қаттиқ гапирмай туринг, дадаси. Ўзига келиб, кечирим сўрайди.
Икром хотинининг гапини ерда қолдирмай, жим бўларди. Аммо йиллар ўтган сайин тажанг бўлиб бораётган Мумтозни жиловлаб бўлмасди. Бир куни уйда даханаки жанг бўлди. Мумтоз ўзига иш буюрган дадасини жеркиб берди. Шаҳноза опа ичкаридан отилиб чиқиб, ота-боланинг бир-бирига тик қараб турганига кўзи тушиб, жонҳолатда ўртага суқилди. Икром бу гал хотинини силтаб ташлади:
— Қоч, нари тур. Бунинг бир адабини бериб қўймасам, бўй тортиб, қутуриб кетибди!..
— Йўқ, дадаси! — Шаҳноза Икромнинг қўлларига ёпишди. — Урманг уни!
— Қўяверинг, урсин! — Мумтоз ғазаб билан отасига тикилди. — Ўлдириб қўйсин! Нима қилса ҳам ўгай-да!
Икром ака Мумтознинг ёқасидан олди.
— Нима деяпсан, ҳайвон? Сени тарбиялаб, шу ёшга етказиб, эшитганим шу бўлдими?..
— Ҳа, ҳа, шу бўлди! — Мумтоз жазавага туша бошлади. — Ўгайсиз! Мени қўл учида эркалаб, онамнинг кўнгли учун яхши гапиргансиз.
Шаҳноза ўзи билмаган ҳолда ўғлининг юзига тарсаки тортиб юборди.
— Ўчир овозингни, отангга бундай дема!
— Шунақа, — Икром ака ҳолсизланиб, чуқур хўрсинди. — Етим бола асрасанг, оғзи бурнинг қон бўлар… Нима қилса ҳам гиёҳванднинг боласи-да. Итдан бўлган қурбонликка ярамайди…
Шаҳноза эрининг аламли гапларидан ўт бўлиб ёнди. Бир сўз демай, изиллаб йиғлаб юборди. Мумтознинг ҳам боши эгилди. Шаштидан тушиб, хўрсинди. Икром ака ғазабнок нигоҳи ила она-болага қараб қўйди-ю, кўчага чиқиб кетди. Шу жанжал бўлиб Мумтоз отасини ёмон кўриб қолди. Икром ака уйда бекор юрмасин деб Мумтозга хориждан иш топиб, жўнатиб юборди. Шаҳноза опа эса «Боламни кўзингиздан нари қилиш учун жўнатдингиз», дея жанжал қилди.
Шаҳноза опа ўғлининг аҳволини эшитиб, ётиб қолди. Икром ака Мумтознинг нима иш қилаётгани, кимлар билан юрганини эшитиб жаҳли чиқди. Тийиқсиз болаларга қўшилиб, кўчада безорилик қилиб юргани маълум бўлгач, отанинг ғазаби тошди. Хотинига «Бир ҳафталик ишим бор», деб хорижга жўнади. Етиб бориб, Мумтозни қидирди, ниҳоят, топди ҳам. Қаровсиз, чиқиндихонада абгор ҳолда ётган Мумтоз дадасини кўргач, йиғлаб юборди. Икром ака Мумтознинг аҳволини кўриб, раҳми келди. Илк бор меҳр билан ўғлини бағрига босди. Уст-бошини алмаштириб, кўчага олиб чиқди.
Шаҳноза опа сал ўзига келиб, овқат қилиш учун ошхонада куймаланиб юрган пайт эшик қўнғироғи чалинди. Қизи бориб, эшикни очди. Остонада акаси билан дадасини кўрган қизча қарсак чалганича қувончдан сакраб, ошхонага югурди.
— Ойи, акам билан дадам келди!
Шаҳноза опа қизининг хабаридан бир зум қотиб қолди. Ошхона эшигидан эри билан ўғли кўрингач, ўзини ўнглай олмади, аммо Икром ака чаққонлик қилиб хотинини ушлаб қолди…
хикоя тугади.
Мансурбек РЎЗИЕВ
#КамилаХикоялар
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Нет комментариев