“Фатиха” сүрәсенең фазыйләтләре(файдалары, өстенлекләре)
Хәдис. Әбү Сәгыйть ибн Мәглә исемле сәхабә әйтте: “Мин мәчеттә намаз укый идем һәм мине бу вакытта Аллаһның расүле, пәйгәмбәребез(с.г.в.) чакырды, ләкин мин намазымны укып бетердем һәм соңыннан әйттем, мин килдем”. Пәйгәмбәребез (с.г.в.) әйтте: “Минем яныма килүдән сине нәрсә тыйды”. Мин әйттем: “ Мин намаз укый идем”. Шуннан соң ул (с.г.в.) шундый аятьне укыды: “Әй, иман китергән бәндәләр, Аллаһ һәм Аның расүленә җавап бирегез, әгәр сине чакырсалар” һәм расулүллаһ яңадан әйтте: “Син мәчеттән чыкканчы, мин сине Коръәндә булган иң бөек сүрәгә өйрәтермен” һәм мине кулымнан тотып мәчеттән чыкмакчы булды. Мин аңа әйттем: “Син мине иң бөек сүрәгә өйрәтмәкче булдың. Пәйгәмбәребез (с.г.в.) әйтте: “Әлхәмдүлилләәһи Раббиль (г)ааләмиин” һәм аның “Фатиха сүрәсе икәнен белдертте”.
Бу сүрә кыска булса да , башка сүрәләрдә булмаган нәрсәләрне үз эченә алды.
“Фатиха” сүрәсе шулай ук бик яхшы дога да булып тора. Шушы сүрә ярдәмендә без Аллаһ Үзе теләгәнчә Аны мактыйбыз һәм Аннан нәрсәдер сорыйбыз.
“Фатиха” сүрәсенең тәфсире
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Тәрҗемәсе: Шәфкатьле һәм Рәхимле Аллаһ исеме белән.
Мәгънәсе: Кеше көчсез, зәгыйфь, бик күп нәрсәгә мохтаҗ һәм ул “бисмилләһ” әйтеп Аллаһка тәвәккәлли, үзен Аллаһка тапшыра. Аллаһ шулай итеп кешенең Бөек ярдәмчесе. Бисмилләһ әйтүе белән кеше Аллаһтан рөхсәт сораган була (ниндидер эшне, гамәлне башкарырга) һәм әлбәттә һәрвакыт да “бисмилләһ” әйтергә ияләнгән кеше, шушы сүз белән хәрам эш эшләмәс.
Бу аятьтә Аллаһы Тәгаләнең Әррахмән һәм Әррахим исемнәре искә алына. Әррахмән – димәк Шәфкатьле. Аллаһның бу сыйфаты бу дөньяда барлык кешеләргә дә: мөселманнар өчен дә, имансызлар өчен дә.
Әррахим (Рәхимле). Кыямәт көнендә бу сыйфат бары тик мөселманнар өчен генә булачак.
الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ {الفاتحة/1}
Тәрҗемәсе: Барча Галәмнәрнең Раббысы булган Аллаһка мактау.
Мәгънәсе: Раббүн ( رَبٌّ َ) – ул Аллаһның бердән-бер Хуҗа, Тәрбия кылучы булуын аңлата. Бу аятьтән Аллаһы Тәгаләнең барлык Галәмнәрнең Хуҗасы, Тәрбия кылучысы булганын аңлыйбыз.
الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ {الفاتحة/2}
Тәрҗемәсе: Шәфкатьлегә, Рәхимлегә ( мәгънәсе беренче аятьтә аңлатылды).
مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ {الفاتحة/3}
Тәрҗемәсе: Кыямәт көненең Патшасына.
Мәгънәсе: Мәлик сүзе –“идарә итүче”, “патша”, “хәкимлек иясе” дип тәрҗемә ителә. Моннан без шуны аңлыйбыз: Аллаһы Тәгалә генә тыя яки рөхсәт итә ала, савап һәм җәза бирә, Үз мәһлукләре һәм бәндәләре белән идарә итә.
Йәүмиддин – Кыямәт көне. Аллаһы Тәгалә шулай итеп бу дөньның да, ахирәт көненең дә Идарә итүчесе, Патшасы, аерма шунда гына: Кыямәт көнендә кешеләр бертигез булырлар һәм беркем дә бу дөньядагы кебек “Мин патша” дип әйтә алмаячак, чөнки аның патшалык вакыты инде беткән була.
Кешеләр ул көнне фәкать Аллаһның рөхсәте белән генә сөйләшерләр, үз теләкләре белән бернәрсә дә эшли алмаслар.
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ {الفاتحة/4}
Тәрҗемәсе: Сиңа гына гыйбадәт кылабыз һәм Синнән генә ярдәм сорыйбыз.
Мәгънәсе: Мөселман кеше фәкать Аллаһка гына гыйбадәт кылырга тиеш һәм нәрсә кирәк булса да, иң алдан күңеле белән Аллаһка мөрәҗәгать итәргә тиеш. Ә Аллаһка табыну һәм Аннан ярдәм сорау барлык явызлыклардан саклану чарасы булып тора. Төрле начарлыклардан, явызлыклардан шушы юл белән генә сакланып була. Бу аятьне аңлар өчен гыйбадәт сүзенең төгәл мәгънәсен белергә кирәк.
Гыйбадәт – ул Аллаһ кушканнарны үтәү, ул тыйган нәрсәләрдән тыелу. Аллаһ ярата торган барлык гамәлләр, сүзләр, Аның ризалыгын алырга мөмкинлек бирә торган эшләр гыйбадәт булып саналалар. Аллаһка мөрәҗәгать итеп, нәрсәдер Аннан сорау, дога кылу шулай ук гыйбадәт булып санала.
اهدِنَا الصِّرَاطَ المُستَقِيمَ {الفاتحة/5}
Тәрҗемәсе: Алып бар безне туры юл белән.
Мәгънәсе: Туры юл – ул дин юлы. Биредә әлбәттә Аллаһы Тәгалә Үзенең ахыргы пәйгәмбәре Мөхәммәд (с.г.в.) аркылы күрсәткән, аңлаткан ислам дине күздә тотыла.
Дини телдә “туры юл”, “һидаять” дип тә атыйлар. Бу аятьтә әдәм балалары, безне туры юлга юнәлт, ягъни һидаять бир дип сорыйлар. Ә һидаятьне Аллаһы Тәгалә тәүфыйклы бәндәләренә бирә (тәүфыйклы булу – ул Аллаһ тыйган нәрсәләрдән читләшергә тырышу, әдәпле, гүзәл холыклы булу). Туры юлны Аллаһның теләге белән пәйгәмбәрләр, тәкъва, Аллаһтан куркучы изге кешеләр, галимнәр күрсәтә ала. Ләкин кемгә Аллаһ һидаять бирмәде, кемне Ул адаштырды, аны һичберкем дә туры юлга кертә алмас.
Шулай итеп, туры юл ул Аллаһның ризалыгына китерә торган юл: ул ислам дине, җәннәткә илтә торган бердәнбер юл.
صِرَاطَ الَّذِينَ أَنعَمتَ عَلَيهِمْ غَيرِ المَغضُوبِ عَلَيهِمْ {الفاتحة/6}
Тәрҗемәсе: Бу юлда булучылырны Аллаһ нигъмәтләде, бәракәт бирде. Синең ачуыңа дучар булганнар юлына күндермә.
Мәгънәсе: Аллаһның ачуы бик куркыныч нәрсә. Һәр әдәм баласы Раббысының ачуыннан сакланырга тиеш, чөнки Аллаһның ачуына дучар булган кешеләр, җәннәткә һич тә керә алмаслар. Алар җәһәннәм әһелләредер. Галимнәр әйтүе буенча шушы аятьтә яһүдиләр турында сүз бара, чөнки алар хаклыкны белеп тә, аны яшерделәр. Хаклыкны белә торып, дөрес юлдан тайпылдылар һәм Аллаһның ачуына дучар булдылар.
وَلاَ الضَّالِّينَ {الفاتحة/7}
Тәрҗемәсе: Һәм адашканнар юлына күндермә (шул юлдан алып барма).
Мәгънәсе: Кеше мин дөрес юлдан барам дип уйлап, чын барлыкта ялгыш, кирәкмәгән нәрсәгә дә кереп китәргә мөмкин. Мондый саташу-адашулардан Аллаһы Тәгалә Үзе сакласын. Адашу төрлечә булырга мөмкин. Галимнәр аңлатуы буенча, бу аятьтә сүз христианнар турында бара. Алар Аллаһны таныйлар, ләкин Гәйсә пәйгәмбәрне Аңа тиңдәш итәләр һәм аңа гыйбадәт кылып, бик нык ялгышалар һәм алар шулай итеп адашучылар.
Присоединяйтесь к ОК, чтобы подписаться на группу и комментировать публикации.
Нет комментариев